Zakażenie układu moczowego u dziecka

Zakażenie układu moczowego u dziecka

Zakażenie układu moczowego (ZUM) to stan zapalny toczący się w drogach moczowych – od nerek, poprzez moczowody, pęcherz moczowy oraz cewkę moczową. Częściej występuje zakażenie dolnych dróg moczowych – a więc cewki moczowej i pęcherza moczowego, rzadziej zakażenie górnych dróg moczowych – moczowodów oraz odmiedniczkowe zapalenie nerek. U dzieci objawy zakażenia układu moczowego są inne niż u dorosłych, odmienne są także przyczyny wystąpienia ZUM.

Przyczyny zakażenia układu moczowego u dzieci

Zakażenie układu moczowego to stan zapalny wywołany w ogromnej większości przypadków przez bakterie, rzadziej przez grzyby, najrzadziej przez wirusy. Podobnie jak u dorosłych, u dzieci zakażenie szerzy się najczęściej drogą wstępującą, a więc od cewki moczowej do dalszych części dróg moczowych. Bardzo rzadko zdarza się, że bakterie dostają się do dróg moczowych drogą krwi – ma to zwykle miejsce w przebiegu posocznicy, najczęściej u noworodków – mają one bowiem niedojrzały układ immunologiczny i ich organizm słabo radzi sobie z zakażeniami. Bardzo istotnym czynnikiem patogenetycznym w rozwoju zakażenia układu moczowego u dzieci mają wrodzone wady rozwojowe, takie jak refluks pęcherzowo-moczowodowy, zwężenie cewki moczowej czy wrodzone zaburzenia czynności pęcherza moczowego.

Te patologie powodują zaburzenia prawidłowego odpływu moczu, co sprzyja namnażaniu bakterii. Zakażenie układu moczowego występuje częściej u dziewczynek – co ma związek z budową anatomiczną – krótką cewką moczową oraz bliskością ujścia cewki moczowej i odbytu. U chłopców do zakażenia układu moczowego często prowadzi stulejka – trudno odprowadzalny napletek. Za ponad 80% zakażeń odpowiada pałeczka jelitowa – Escherichia coli, w mniejszym stopniu są to bakterie z rodziny Proteus, Klebsiella, Serratia. W związku z powszechnym stosowaniem antybiotyków, u dzieci rośnie rola zakażeń grzybiczych wywołanych przez Candida albicans.

Objawy zakażenia układu moczowego

Objawy zakażenia układu moczowego u dziecka są niecharakterystyczne i zależą od wieku dziecka. U noworodków i małych dzieci częstym objawem ZUM jest gorączka o nieznanej przyczynie, a także dużo częstsze moczenie pieluszki. Dziecko jest niespokojne, płaczliwe oraz ma napięty brzuszek. Może pojawić się biegunka lub wymioty. Często pojawia się niechęć do jedzenia. Może pojawić się zaczerwienienie wokół ujścia cewki moczowej.

Starsze dzieci, które potrafią powiedzieć o swoich objawach, skarżą się na ból i pieczenie w czasie oddawania moczu oraz częściej chodzą do toalety. Mogą także odczuwać ciągłą potrzebę oddawania moczu. Zdarza się także mimowolne moczenie nocne. Zwykle występuje gorączka, ból podbrzusza oraz ból w okolicy lędźwiowej pleców. Wnikliwi rodzice mogą także zauważyć zmianę w barwie i zapachu moczu – staje się on mętny, ciemniejszy i czasem przybiera zapach amoniaku.

Jak leczyć zakażenie układu moczowego?

Podstawą rozpoznania zakażenia układu moczowego, poza dokładnie zebranym wywiadem oraz badaniem fizykalnym, jest badanie ogólne moczu. O zakażeniu dróg moczowych w badaniu ogólnym moczu świadczą zwykle leukocyty oraz bakterie widoczne w badaniu osadu, czasem występuje niewielki białkomocz. W badaniach laboratoryjnych mamy do czynienia z leukocytozą oraz podwyższonym stężeniem białka C-reaktywnego (świadczącego o toczącym się zakażeniu). Ważnym elementem diagnostycznym u małych dzieci, zwłaszcza z nawracającymi infekcjami dróg moczowych, jest USG jamy brzusznej, które wykonuje się w celu wykluczenia wrodzonych wad dróg moczowych. Innym badaniem, wykorzystywanym zwłaszcza do wykrywania refluksu pęcherzowo-moczowodowego jest tak zwana cystografia mikcyjna, w której za pomocą kontrastu i promieniu RTG ocenia się spływanie moczu z nerek do pęcherza.

Leczenie zakażenia układu moczowego u dzieci rzadko wymaga hospitalizacji. W szpitalu leczone powinny być dzieci w ciężkim stanie ogólnym, silnie odwodnione, wymiotujące, z nasiloną biegunką lub z wysoką temperaturą ciała. W terapii stosuje się antybiotykoterapię. W przypadku nieskuteczności antybiotyków pierwszego rzutu należy wykonać posiew moczu wraz z określeniem lekowrażliwości drobnoustrojów, a następnie zastosować antybiotyk zgodny z posiewem.

U małych dzieci można zmniejszyć ryzyko zakażenia układu moczowego, poprzez dbanie o higienę okolicy ujścia cewki moczowej, a także nie przetrzymywanie moczu w pieluszce oraz dbanie o odpowiednie nawodnienie. Istotne jest także wykrywanie wad wrodzonych i odpowiednie ich leczenie. Więcej informacji na ten temat znajdzie się na http://wyleczto.wp.pl/pl/choroby/uklad-moczowo-plciowy/zakazenie-ukladu-moczowego-u-dziecka.html

Napisz Odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *