Diagnostyka skręconego stawu. Lepiej zrobić USG czy zdjęcie rentgenowskie?

Skręcenia to najczęstsze urazy stawowe, które mogą sprawić nie lada kłopot osobie kontuzjowanej. Podpowiadamy, jakie badania warto wykonać gdy dojdzie do kontuzji.

Każdy staw w ciele człowieka działa optymalnie jedynie w określonym zakresie ruchów. Przekroczenie tego normalnego zakresu staje się przyczyną urazu: skręcenia, podwichnięcia lub zwichnięcia.

W przypadku skręcenia powierzchnie stawowe nie przemieszczają się patologicznie względem siebie, a uszkadzane są: torebka stawowa, więzadła, chrząstki stawowe lub ścięgna.

Kiedy dochodzi do podwichnięcia, poza zmianami, które są obserwowane w skręceniu, dodatkowo przemieszczone zostają względem siebie powierzchnie stawowe, ale w takim zakresie, że nie tracą ze sobą całkowicie kontaktu. Gdy bowiem dochodzi do tak dużego przemieszczenia powierzchni stawowych, że tracą one ze sobą kontakt, mamy do czynienia ze zwichnięciem.

Skręcenia to najczęstsze urazy stawowe, które mogą sprawić nie lada kłopot osobie kontuzjowanej.

Jak objawia się skręcenie stawu?

Objawy skręcenia stawu są na tyle silne, że trudno je przeoczyć. Bezpośrednio po urazie występuje bowiem w okolicy uszkodzonego stawu ostry ból, który nasila się przy próbie poruszania. Dodatkowo, w niedługim czasie od zadziałania bodźca uszkadzającego, pojawia się obrzęk stawu, a często także i krwiak. Rozwija się proces zapalny, który sprawia, że skóra w okolicy stawu staje się ocieplona. Ponadto, w przypadku znacznego uszkodzenia struktur stawowych, może dojść do wystąpienia niestabilności stawu, co jednak trudno w ostrej fazie po urazie zdiagnozować z uwagi na ból dokuczający w trakcie badania.

Diagnostyka skręconego stawu

Samym tylko badaniem fizykalnym trudno jest określić, jak rozległe są uszkodzenia struktur stawowych oraz czy poza skręceniem nie doszło do innych urazów. Do zobrazowania powstałych uszkodzeń można wykorzystać różne techniki: USG, zdjęcie rentgenowskie, rezonans magnetyczny oraz artroskopię. W praktyce jednak rezonans magnetyczny, jako badanie drogie, wykonuje się w dalszej kolejności, w przypadku wątpliwości diagnostycznych, zaś artroskopii, będącej badaniem inwazyjnym, z pewnością nie można zaliczyć do rutynowej metody diagnostycznej.

W przypadku skręcenia stawu najlepszym, i zwykle w zupełności wystarczającym do szczegółowej oceny struktur stawu badaniem, jest USG. Często jednak bezpośrednio po urazie zlecane jest wykonanie zdjęcia rentgenowskiego.

USG vs RTG

Badanie rentgenowskie rzutowane na staw pozwala przede wszystkim ocenić stan kości. Nie da się w takim badaniu uwidocznić struktur tkanek miękkich stawu: więzadeł czy torebki stawowej, a to właśnie stopień uszkodzenia tych elementów pozwala na określenie ciężkości skręcenia. Badanie RTG przeprowadza się jednak w bezpośrednim okresie po urazie w celu wykluczenia dodatkowych uszkodzeń kostnych: pęknięć lub złamań, a także oderwania fragmentów kostnych. Zdarza się bowiem, że w przypadku skręcenia siła pociągania kości przez przyczepione do niej więzadło jest tak duża, że dochodzi do oderwania wraz z więzadłem fragmentu kości, a to powinno być widoczne w zdjęciu rentgenowskim.

Badanie USG z kolei będzie w stanie zobrazować struktury miękkie i stopień ich uszkodzenia: naderwanie lub całkowite zerwanie więzadeł, uszkodzenie torebki stawowej, poszerzenie szpary stawowej, obecność płynu lub krwiaka w stawie czy poszerzenie szpary stawowej.  Co więcej, jest to jedyne badanie, w trakcie którego można przeprowadzać próby dynamiczne, z uwidacznianiem ruchu w stawie.

W badaniu USG nie da się jednak uwidocznić kości i ich uszkodzeń. W przypadku badania USG stawu niezwykle ważne jest, by przeprowadzający je ultrasonografista był specjalistą w obrazowaniu właśnie tych struktur. USG stawów jest badaniem trudnym, a jego wartość w dużej mierze zależy od tego, kto je wykonuje i jakie ma doświadczenie. Warto zatem przed wykonaniem badania USG stawu po urazie poświęcić chwilę na znalezienie dobrej pracowni ultrasonograficznej. Tego typu badanie USG można wykonać zarówno w Warszawie, jak i w mniejszych miastach.

Stopień uszkodzenia stawu

Dzięki badaniu USG możliwe jest zakwalifikowanie skręcenia stawu do jednej z grup:

  • uszkodzenie stopnia I – lekkie – naciągnięcie więzadeł i torebki stawowej;
  • uszkodzenie stopnia II – średnie – rozerwanie torebki stawowej/naderwanie więzadeł;
  • uszkodzenie stopnia III – ciężkie – rozerwanie torebki stawowej i więzadeł.

Prawidłowe rozpoznanie stopnia uszkodzenia stawu determinuje dalsze postępowanie lecznicze i rehabilitacyjne. Wybór właściwej terapii jest domeną specjalistów. Zwykle konieczne staje się jednak czasowe unieruchomienie stawu, jego odciążenie, stosowanie leków przeciwbólowych, schładzanie chorego miejsca, odbarczenie płynu czy usunięcie krwiaka ze stawu. W przypadku skręcenia stawów niezwykle ważna jest prawidłowa i wczesna rehabilitacja po urazie, która pozwoli wzmocnić struktury stawowe i nie dopuścić do powtórzenia się kontuzji.

Jak się okazuje, badanie rentgenowskie i badanie USG stawu nie stoją wobec siebie w opozycji, ale się dopełniają. Każdy, kto doświadczył urazu skrętnego stawu, powinien wykonać oba te badania, by w pełni ocenić rodzaj i zakres powstałych uszkodzeń.

Napisz Odpowiedź

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *